Ώρα διεκδικήσεων για τους ωδειακούς μουσικούς

ΙΙ. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ;

Η διαδικασία της συνθήκης της Μπολόνια ξεκίνησε πριν 20 χρόνια, με αρχικό στόχο την αντιστοίχιση σε Ευρωπαϊκό επίπεδο των τίτλων σπουδών. Η εξέλιξη της εφαρμογής της παρακολουθείται από τακτικές συνόδους των αρμοδίων υπουργών, ανα διετία αρχικά, τριετία στη συνέχεια. Κατέληξε να εκφραστεί σε ένα ενιαίο Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων που κατατάσσει τα μαθησιακά αποτελέσματα των διαφόρων κύκλων σπουδών σε 8 βαθμίδες, με χαμηλότερο το επίπεδο 1 και ψηλότερο το 8.

Η κατηγοριοποίηση αυτή είναι περιγραφική: Ξεκινάει από τις «βασικές γνώσεις», για να προχωρήσει σε «ευρείες», «εξειδικευμένες» έως τις «πλέον προχωρημένες». Πρόκειται για έναν εντυπωσιακό πράγματι συνδυασμό της τυποποιημένης, γραφειοκρατικής ευρωπαϊκής γλώσσας με την απαραίτητη ελαστικότητα ώστε να μπορεί το όλο σύστημα να προσαρμοστεί στις ιδιαιτερότητες και τις εθνικές νομοθεσίες όλων των χωρών. Και να εξυπηρετήσει αφενός την «κινητικότητα» (απ’ τις πιο αγαπημένες έννοιες της ευρωπαϊκής γραφειοκρατίας), και αφετέρου τον σκοπούμενο εν τέλει κατακερματισμό των σπουδών σε «δεξιότητες», «προσόντα» και «ικανότητες» που αντικαθιστούν αργά αλλά σταθερά τους επιστημονικούς τίτλους, σε συνδυασμό με την «διά βίου μάθηση».

Τα βάζω σε εισαγωγικά γιατί στη «νέα εποχή» της αγοράς εργασίας, οι έννοιες πάνε να αποκτήσουν νέους ορισμούς. Η «ευελιξία» πλέον σημαίνει να μην είσαι ποτέ αυθεντία σε κάτι, ώστε να έχεις διασφαλισμένο επάγγελμα. Και να δουλεύεις όποτε κι όσες ώρες σε χρειάζονται, αυτό μας παρουσιάζουν για πρόοδο σε σχέση με τα «παρωχημένα» σταθερά ωράρια («απασχόληση» το λένε πια, όχι εργασία, για να κολλάει εύκολα δίπλα του το «μερική»). Η «κινητικότητα», από την άλλη, σημαίνει όχι να είσαι ελεύθερος να επιλέγεις εγκατάσταση, αλλά να είσαι διαθέσιμος να αλλάζεις αγόγγυστα χώρο εργασίας, χώρα ή και επάγγελμα, όσες φορές σου χρειαστεί στη διάρκεια μιάς ζωής, προκειμένου να μην είσαι άνεργος. Άρα και η «διά βίου μάθηση» δεν σημαίνει, όπως νομίζαμε ώς τώρα, να γίνεσαι εφ’ όρου ζωής καλύτερος σε αυτό που έμαθες και κάνεις, αλλά να αλλάζεις -διά βίου- ειδικότητες και τρόπο αξιοποίησης των προσόντων σου. Ακόμη δεν είμαι βέβαιος ποιός θα είναι ο όρος για την υποχρέωση να είσαι και …χαρούμενος με όλα αυτά, εφόσον σου «επιτρέπουν» να ζεις. It ‘s a Brave New World…

Όλα αυτά μπορεί να είναι και της φαντασίας μου, βέβαια. Διότι, τι σημαίνει στη μουσική να αλλάξεις ειδικότητα; Άλλο όργανο θα μαθαίνεις κάθε φορά, άλλο είδος μουσικής; Ή μήπως να «προσαρμοστούμε» στην έννοια που δίνουν κάποιοι στο «παίζω μουσική» – και εννοούν ότι είναι dj!, δηλαδή «βάζουν μουσική» ή «χειρίζονται τα μέσα» για να χορεύουν οι άλλοι…

Επί του πρακτέου, η διαδικασία καταλήγει στο εξής: Τα επίπεδα 6-8 προορίζονται για την «ανώτερη» (ανώτατη τη λέμε πια εμείς) ή «τριτοβάθμια» εκπαίδευση (higher education). Την οποία ο αρμόδιος ελληνικός Εθνικός Οργανισμός Πιστοποίησης Προσόντων και Επαγγελματικού Προσανατολισμού (ΕΟΠΠΕΠ) έσπευσε να προσδιορίσει ως «πτυχίο ΑΕΙ», «μεταπτυχιακό» και «διδακτορικό» αντιστοίχως – εξού και η αντίληψη ότι οι χωρίς διαβάθμιση μέχρι σήμερα ωδειακές σπουδές έχουν ως «ταβάνι» το επίπεδο 5. Μόνο που η Ευρωπαϊκή πραγματικότητα δεν συμφωνεί: αντιθέτως, αφήνει μεγάλα περιθώρια επιλογής για κάθε χώρα στο πού θα κατατάξει κάθε γνωσιακό επίπεδο, και ιδιαίτερα για τις ειδικές σπουδές όπως είναι αυτές της μουσικής.

Επομένως, είναι θέμα πρωτίστως πολιτικής βούλησης, εάν θέλει πράγματι η ελληνική Πολιτεία να αποτιμήσει την αληθινή αξία και το επίπεδο των μουσικών σπουδών, βάζοντας στην άκρη τις εξυπηρετήσεις των συντεχνιακών συμφερόντων. Δύσκολα πράγματα, προφανώς – αλλά όχι και αδύνατα. Και στο κέντρο των διεκδικήσεων του Συλλόγου μας.