Στο υπουργικό συμβούλιο της 31/10/2024, ο πρωθυπουργός προέβη στην αναμενόμενη ανακοίνωση της ίδρυσης Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών, με ανάληψη της αρμοδιότητας και για τις Ανώτερες σχολές από το υπουργείο Παιδείας.

Μένει να δούμε τι και πώς ακριβώς θα υλοποιηθεί, αλλά επί της αρχής ασφαλώς η εξέλιξη είναι θετική, καθώς απαντά στα σχετικά αιτήματα του κλάδου μας που χρονολογούνται από τη δεκαετία του ’70! Δεδομένων μάλιστα των πολύμηνων διαβουλεύσεων και της προεργασίας που έχει προηγηθεί, ευελπιστούμε ότι αυτή τη φορά η εξαγγελία δεν θα μείνει εξαγγελία.

Ωστόσο, παρά το πνεύμα συνεργασίας και συνεννόησης που υπήρξε στις διεξοδικές συζητήσεις που είχαμε στις επιτροπές, υπάρχουν σημαντικά ζητήματα που παραμένουν άλυτα, με πρώτο και κύριο την διαβάθμιση των τίτλων σπουδών της Ανώτερης βαθμίδας. Οι αρμόδιοι υπουργοί έσπευσαν με ανάρτησή τους να την προσδιορίσουν στο επίπεδο 5 του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων, δηλαδή της μεταλυκειακής κατάρτισης. Στο ίδιο πνεύμα με το προπέρσινο Διάταγμα 85 που ξεσήκωσε τον καλλιτεχνικό κόσμο. Εμείς από την πλευρά μας έχουμε εξηγήσει λεπτομερώς -και γραπτώς- για ποιούς λόγους δεν μας καλύπτει αυτό, έχουμε αναλύσει τα προβλήματα που ήδη αντιμετωπίζουμε και θα επιδεινωθούν σε τέτοια περίπτωση και έχουμε τεκμηριώσει επαρκώς ότι το μαθησιακό αποτέλεσμα των σπουδών μας είναι πολύ ανώτερο του επιπέδου 5, ήδη μάλιστα διαβαθμισμένο στο επίπεδο 6 του Ευρωπαϊκού Πλαισίου, με το οποίο η αντιστοιχία του Εθνικού είναι διά νόμου υποχρεωτική.

Την ίδια στιγμή που ο πρωθυπουργός μιλά για «προστασία και διασφάλιση ακαδημαϊκών, επαγγελματικών και μισθολογικών δικαιωμάτων των καλλιτεχνών», το υπουργείο Παιδείας μάς αρνείται την ορθή διαβάθμιση χωρίς να έχει ποτέ αντιτάξει κάποιο επί της ουσίας επιχείρημα.

Χωρίς μιά καθαρή απάντηση στο ερώτημα, ποιό είναι το εμπόδιο για διαβάθμιση εναρμονισμένη με τα ισχύοντα στην Ευρώπη, στο επίπεδο 6, των Ανωτέρων μη πανεπιστημιακών σχολών. Αντ’ αυτής, μας προσφέρει διαβεβαιώσεις για πλήρη κατοχύρωση των επαγγελματικών μας δικαιωμάτων και μιά ευνοϊκή, σύντομη διαδικασία απόκτησης πανεπιστημιακού πτυχίου, με πρόσθετες σπουδές της τάξης των δύο το πολύ εξαμήνων – αλλά ώς τώρα δεν έχει συζητηθεί ούτε πώς ακριβώς θα διατυπωθεί η σχετική νομοθεσία ούτε πώς θα εγγυηθεί η Πολιτεία την εφαρμογή της.

Τέτοιες νομοθετικές ρυθμίσεις, ακόμα και στην ιδανική περίπτωση της σωστής κατασκευής και της πλήρους εφαρμογής (που δεν είναι διόλου αυτονόητη), παρουσιάζουν δύο βασικά προβλήματα: αφενός είναι είναι από τη φύση τους μεταβλητές, αφού μπορεί σε βάθος χρόνου να τροποποιηθούν ή να καταργηθούν· αφετέρου είναι περιορισμένες στα σύνορα της χώρας και μόλις βγει κάποιος από αυτά θα βρίσκεται σε μειονεκτική θέση έναντι όλων των Ευρωπαίων ομολόγων του, υποβαθμισμένος στο επίπεδο της μεταλυκειακής κατάρτισης. Οδηγούμαστε λοιπόν σε νέα εμπόδια και αποκλεισμούς, για εκπαιδευτικά ιδρύματα και φυσικά πρόσωπα.

Ας είναι ξεκάθαρο: εμείς σε διαβάθμιση – υποβάθμιση στο επίπεδο 5 δεν πρόκειται να συναινέσουμε. Με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη συνέχεια. Προς το παρόν παρατηρούμε μόνο ότι θα έπρεπε να το έχει σκεφτεί πολύ καλύτερα ο κ. πρωθυπουργός προτού χαρακτηρίσει τις κινητοποιήσεις μας …»στημένους ακτιβισμούς και παράφωνες συναυλίες».

Επιπλέον, υπάρχει ένα πλέγμα απαραίτητων ρυθμίσεων που προς το παρόν δεν έχουν μπει καν στο τραπέζι παρά τις προσπάθειές μας. Το πλαίσιο των εργασιακών σχέσεων, το εκπαιδευτικό ωράριο, ο τύπος των συμβάσεων και άλλα σχετικά θέματα. Το αίτημά μας είναι να περιληφθούν έστω και επιγραμματικά στον νέο νόμο ώστε να δημιουργηθεί ένα ασφαλές και δεσμευτικό πλαίσιο για τα εφαρμοστικά διατάγματα που θα πρέπει να ακολουθήσουν.

Παράλληλα, η συναρμοδιότητα του υπουργείου Εσωτερικών ως προς τα Ωδεία που ανήκουν πλέον στους Δήμους εισφέρει πρόσθετα προβλήματα. Και δεν έχει φανεί ακόμη στον ορίζοντα η προοπτική μιάς ακόμη διϋπουργικής συνεργασίας για την αναδιανομή των σχετικών αρμοδιοτήτων, που είναι απαραίτητη για την ομαλή λειτουργία του πολύτιμου αυτού δικτύου σχολών Δημοσίου Δικαίου.

Θεωρούμε ότι η ευκαιρία να αλλάξουμε το τοπίο της Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης αλλά και να κατοχυρώσουμε τα επαγγελματικά δικαιώματά μας είναι ιστορική και δεν πρέπει να χαθεί!

Αναμένοντας το πλήρες κείμενο του νομοσχεδίου, καλούμε όλο τον καλλιτεχνικό κόσμο σε εγρήγορση, για να διεκδικήσουμε δίκαιες και οριστικές λύσεις. Για να μην αρκεστούμε στη δημιουργία Ανώτατης Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης στηριγμένης σε επισφαλείς ή αρρύθμιστες βάσεις που θα υπονομεύσουν τη λειτουργία και την προσφορά της.

Για το Δ.Σ. του Π.Σ.Α.Ω.