Απολογισμός του ΔΣ για τα έτη 2024 & 2025, όπως παρουσιάστηκε στην εκλογοαπολογιστική συνέλευση της 1ης Φεβρουαρίου 2026 από τον Πρόεδρο του Συλλόγου Νίκο Παναγιωτίδη:

Η διετία που πέρασε ήταν για τον Σύλλογό μας συνέχεια της προηγούμενης και κορύφωση της δράσης του, σε τέτοιο βαθμό που να κατέχει πλέον πρωταγωνιστική θέση ανάμεσα στα Σωματεία καλλιτεχνών.

• Η συμμετοχή σε πλήθος συναντήσεων και στα δύο συναρμόδια υπουργεία, στο πλαίσιο της διϋπουργικής Ομάδας Εργασίας είχε ως αποτέλεσμα την πλήρη μεταστροφή της στάσης της Πολιτείας απέναντι στις μουσικές σπουδές και την διαμόρφωση ενός νέου τοπίου για το μέλλον της οργάνωσης και της εποπτείας τους. Αξίζει να σημειωθεί ότι ενώ δεδηλωμένη πρόθεση της κυβέρνησης ήταν να μην συνδιαλέγεται με όλα τα σωματεία παρά μόνο με την Ομοσπονδία Θεάματος-Ακροάματος που τα εκπροσωπεί και ένα κύριο σωματείο ανά κλάδο τέχνης (στην δική μας περίπτωση τον Πανελλήνιο Μουσικό Σύλλογο), στην πράξη στηρίχθηκε κατεξοχήν στις δικές μας προτάσεις, για τον απλό λόγο ότι ήταν οι πλέον ρεαλιστικές, τεκμηριωμένες και ολοκληρωμένες ως προς τον στόχο της αναβάθμισης των σπουδών και κατοχύρωσης των δικαιωμάτων των πτυχιούχων μουσικών.

• Ωστόσο, όπως θα εξηγήσουμε παρακάτω, τα εμπόδια είναι πολλά, το νομοσχέδιο με το οποίο θα ιδρυθεί η Ανώτατη Σχολή Παραστατικών Τεχνών και θα ρυθμιστούν θέματα συνολικά της Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης, ενώ υποτίθεται πως είναι πλέον έτοιμο, καθυστερεί να βγει στη δημόσια διαβούλευση εδώ και 15 μήνες και ενώ υπάρχουν ακόμη πολλά ζητήματα προς επίλυση. Αυτός είναι και ο κύριος λόγος να συνεχίσει να υπάρχει αυτός ο Σύλλογος, ώστε να διαδραματίσει τον ρόλο του στις διεργασίες.

• Η συμμετοχή στην προσφυγή της ΠΟΘΑ στο ΣτΕ κατά του ΠΔ 85/22 που κατέτασσε τις καλλιτεχνικές σπουδές όχι μόνο στην μισθολογική κατηγορία ΔΕ αλλά συνολικά στην δευτεροβάθμια εκπαίδευση, ήταν καταλυτική καθώς η διαμόρφωση του νομικού σκεπτικού βασίστηκε σε σημαντικό βαθμό πάνω στην δική μας ανάλυση των δεδομένων. Το αποτέλεσμα ήταν η ετυμηγορία της Ολομέλειας υπέρ των θέσεών μας, ότι οι Ανώτερες σχολές των καλλιτεχνικών σπουδών ανήκουν στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση και πρέπει να διαχωριστούν σαφώς από την μεταλυκειακή κατάρτιση που ανήκει στην Δευτεροβάθμια. Πρόκειται για πολύ σημαντική ανατροπή της ισχύουσας νομοθεσίας και φυσικά αμέσως ζητήσαμε και εμείς όπως και η ΠΟΘΑ να συναντηθούμε με την πολιτική ηγεσία των υπουργείων για να δρομολογηθεί η σχετική εξέλιξη. Αίτημα που αναμένει ακόμα απάντηση…

• Με πρωτοβουλία του Συλλόγου μας και της Ομοσπονδίας των εργαζομένων μουσικών στους Δήμους (ΕΣΕΑΜ-ΟΤΑ) οργανώθηκαν δύο σημαντικά γεγονότα: α) Στις 26/5/24, Ημερίδα με θέμα το μέλλον της Μουσικής Εκπαίδευσης, με προσκεκλημένους εκπροσώπους από όλο της το φάσμα, την οποία μάλιστα παρακολούθησαν εκπρόσωποι και από τα δύο υπουργεία που δήλωσαν εντυπωσιασμένοι τόσο από το υψηλό επίπεδο των τοποθετήσεων όσο και από την πλήρη σύμπνοια των θέσεων όλων των φορέων. Αξίζει βέβαια να σημειώσουμε ότι ενώ είχαν προσκληθεί δεν παρουσιάστηκαν εκπρόσωποι των ΑΕΙ που ξέρουμε ότι διαφωνούν μαζί μας. Ο λόγος είναι απλός, δεν τολμούν να αντιπαρατεθούν ευθέως γιατί δεν έχουν επιχειρήματα. Προτιμούν να μας υποσκάπτουν με άλλες παρεμβάσεις. β) Την 1/6/25, ανοιχτή σύσκεψη μεταξύ όλων των καλλιτεχνικών σωματείων, με σκοπό την ανανέωση της σύμπνοιας και την διατήρηση της εγρήγορσης για τη συνέχεια. Στη σύσκεψη αυτή είχαμε την κεντρική εισήγηση και επιβεβαιώσαμε ότι η συντριπτική πλειοψηφία των σωματείων (με την εξαίρεση αυτού των εργαζομένων στο χορό που παραδόξως επέμειναν υπέρ μιάς χαμηλότερης διαβάθμισης, χωρίς πάντως να αποσαφηνίσουν τι ακριβώς θα είχαν να ωφεληθούν από αυτήν) έχει έρθει με το μέρος μας. Η εισήγηση κατέδειξε όχι μόνο την ορθότητα και πληρότητα των θέσεών μας, αλλά και την ανυπαρξία επιχειρημάτων εκείνων που τις αντιστρατεύονται, καταγγέλλοντας μάλιστα για πρώτη φορά ευθέως και αναλυτικά την απαράδεκτη παρέμβαση των ΑΕΙ στην πολιτεία, που είχε στόχο τον στραγγαλισμό των δικαιωμάτων μας ως αποφοίτων Ανωτέρων Σχολών και τον πλήρη έλεγχο ακόμα και της υπό δημιουργία Ανώτατης Σχολής των Παραστατικών Τεχνών. Χαρακτηριστικά δε, ο πρόεδρος του ΕΣΕΑΜ-ΟΤΑ δυό φορές, κατά την έναρξη και το κλείσιμο της σύσκεψης, χαρακτήρισε το Σύλλογό μας οδηγό στις διεκδικήσεις, λέγοντας «από αυτόν το Σύλλογο πήραμε τις πληροφορίες που χρειαζόμασταν και καταλάβαμε τι πρέπει να ζητάμε»…

•  Στον αντίποδα αυτών, δυστυχώς παρά την πλήρως τεκμηριωμένη θέση μας, και την υποστήριξη της AEC, Ένωσης των Ευρωπαϊκών Μουσικών Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων, μετά από ανταλλαγή αρκετών εγγράφων, η προσφυγή μας στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε απογοητευτική κατάληξη. Καταρχήν διότι η Επιτροπή ουσιαστικά αρνήθηκε να πάρει θέση με το (αναμενόμενο) πρόσχημα ότι κάθε κράτος-μέλος έχει τη δική του νομοθεσία και τον τελικό λόγο στην διαμόρφωση της αξιολόγησης των σπουδών. Πρόσχημα που επί της ουσίας ακυρώνει την όλη διαδικασία των διεθνών ισοτιμιών που είχε στόχο την αμοιβαία αναγνώριση και συνολική κατάταξη των τίτλων σπουδών. Κυρίως όμως λόγω του απαράδεκτου σκεπτικού της, ότι δεν μπορεί να επιληφθεί επειδή το επάγγελμά μας δεν είναι κατοχυρωμένο στη χώρα μας! Πρόκειται για κωμική απάντηση, αφού ακριβώς η κατοχύρωση μέσω της αναγνώρισης των σπουδών είναι το αίτημά μας. Αν είχαμε κατοχυρωμένο επάγγελμα και αναγνωρισμένες σπουδές, δεν θα χρειαζόταν και προσφυγή…

• Ομοίως απογοητευτικό αποτέλεσμα είχε η προσπάθεια να συνταχθεί προσφυγή κατά των Δήμων (καταρχάς, με προοπτική αντίστοιχης διαδικασίας κατά του ΥΠαιΘ) που σε ευθεία παραβίαση της Ευρωπαϊκής και Ελληνικής νομοθεσίας προσλαμβάνουν κάθε χρόνο καθηγητές μουσικής με συμβάσεις διάρκειας έως 9 μηνών, ώστε να μη θεμελιώνουν ποτέ δικαίωμα διορισμού με σύμβαση αορίστου χρόνου, όσα χρόνια και αν εργάζονται ως «προσωρινοί». Η λειτουργία της κατ’ ευφημισμό Δικαιοσύνης στη χώρα δεν αναγνωρίζει ως «δεδικασμένο» το ότι έχουν υπάρξει αποφάσεις που έχουν δικαιώσει συναδέλφους. Κάθε περίπτωση θεωρείται διαφορετική και μόνο αν συναινέσει ο εκάστοτε Δήμος υπάρχει πιθανότητα δικαίωσης.

• Ενδιάμεσα, λάβαμε ενεργό μέρος με εισήγηση σε Workshop που διοργάνωσε το Πανεπιστήμιο Κρήτης στις 28/1/25, με θέμα τα προβλήματα της εργασίας και των εργασιακών σχέσεων στις παραστατικές τέχνες, το θέαμα/ακρόαμα και τον οπτικοακουστικό τομέα. Συμμετείχαν ως εισηγητές ειδικοί επιστήμονες, νομικοί, καλλιτέχνες αλλά και καθηγητές πανεπιστημιακών σχολών που άκουσαν τις θέσεις μας με μεγάλη προσοχή.

• Το ΔΣ κατάφερε επίσης, παρά τις μεγάλες δυσκολίες στη συγκέντρωση απαρτίας, να πραγματοποιήσει διαδικτυακά Καταστατική Συνέλευση στην οποία αναθεωρήθηκε το Καταστατικό, διορθώθηκαν πολλές αδυναμίες και απλοποιήθηκαν διαδικασίες ώστε να βελτιωθεί η λειτουργία του Συλλόγου, καθώς και να οριστικοποιήσει την ένταξή μας στην ΠΟΘΑ με συμμετοχή εκπροσώπου στο συνέδριο και τις εκλογικές διαδικασίες της. Δυστυχώς λόγω της μικρής συμμετοχής είχαμε δικαίωμα να εκλέξουμε έναν μόνο εκπρόσωπο ενώ με βάση τον αριθμό των μελών μας θα μπορούσαμε τουλάχιστον 5, και αυτό οπωσδήποτε αποτέλεσε πλήγμα για το κύρος μας. Να επισημάνουμε πάντως ότι ο αρχικός στόχος που ήταν να έχουμε παρουσία στις διαβουλεύσεις με την Πολιτεία μέσω της Ομοσπονδίας είχε στην πράξη ξεπεραστεί, όπως αναφέραμε νωρίτερα, αφού η διϋπουργική μας κάλεσε χωριστά κατ’ επανάληψη στις συσκέψεις. Ωστόσο η ένταξή μας είναι ένα βήμα καταξίωσης του Συλλόγου στο χώρο των σωματείων, ενώ είχαμε βοήθεια και σε διάφορα πρακτικά ζητήματα, μεταξύ αυτών και η πραγματοποίηση των σημερινών αρχαιρεσιών και της αυριανής ηλεκτρονικής ψηφοφορίας που θα ακολουθήσει.

Το παράδοξο και αντιφατικό όμως είναι ότι παρά την αλματώδη άνοδο της επιρροής του Συλλόγου τόσο στο χώρο των σωματείων όσο και στα συναρμόδια υπουργεία, η συμμετοχή των μελών έφθινε διαρκώς έτσι ώστε να είμαστε πλέον σε οριακό σημείο ως προς την ύπαρξή μας! Ούτε τον απαραίτητο αριθμό των 9 υποψηφιοτήτων για το ΔΣ δεν μπορέσαμε να έχουμε κατά την αρχική προκήρυξη της Τακτικής ΓΣ. Ως ΔΣ έχουμε σε όλους τους προηγούμενους απολογισμούς μας και το επαναλαμβάνουμε και σε αυτόν, ομολογήσει την οργανωτική μας αδυναμία να δημιουργήσουμε μηχανισμό διάδοσης των θέσεών μας, προσέλκυσης νέων μελών και διασύνδεσης μεταξύ πρωτεύουσας και περιφέρειας. Δεν διαθέτουμε ούτε την εμπειρία, ούτε τον χρόνο, ούτε και την υποστήριξη κάποιου κομματικού ή άλλου μηχανισμού ώστε να οργανωθούμε με τον κατάλληλο τρόπο. Όμως, πέρα από την δική μας οργανωτική αδυναμία, είναι απογοητευτική και η στάση της συντριπτικής πλειονότητας των συναδέλφων που δείχνουν μεγάλη αδιαφορία σαν να μην τους αφορούν τα προβλήματα. 



Χαρακτηριστικά, ενώ φροντίζουμε να αναρτούμε συνεχώς στη σελίδα των Φίλων του Συλλόγου στο facebook, την οποία ακολουθούν πάνω από 3.500 άτομα, πληροφόρηση για όλα τα θέματα – για τις θέσεις μας, την πρόοδο των διαβουλεύσεων στα υπουργεία, τις διάφορες κινητοποιήσεις – οι συζητήσεις που προκαλούνται είναι σποραδικές και με ελάχιστη συμμετοχή. Επίσης, ενώ είχαμε πάρει απόφαση να οργανώσουμε διά ζώσης συναντήσεις με συναδέλφους, μέλη ή μη, σε μεγάλα αστικά κέντρα ώστε να τονώσουμε τον πανελλήνιο χαρακτήρα του Συλλόγου, μόλις και μετά βίας καταφέραμε να οργανώσουμε μία στη Θεσσαλονίκη, στην οποία και πάλι η συμμετοχή ήταν μηδαμινή. Κανονικά θα έπρεπε να μην μας καταβάλει η απογοήτευση και να συνεχίσουμε, αλλά όπως προείπαμε δεν έχουμε τέτοιες δυνάμεις. Χρειάζεται δραστηριοποίηση όλων για να δημιουργηθεί ο απαραίτητος μηχανισμός. Ένα ΔΣ, όποιο και να είναι, δεν μπορεί να σηκώσει από μόνο του αυτό το βάρος.

Όσον αφορά το μελλοντικό τοπίο, καταρχήν ας είναι ξεκάθαρο ότι η νίκη στο ΣτΕ αφορά κατά βάση τις σχολές θεάτρου και χορού, αφού οι μουσικές σχολές ουδέποτε αναγνωρίστηκαν νομοθετικά ως Ανώτερες. Συνεκδοχικά και με επίκληση ενός άλλου, μεταγενέστερου και ανενεργού νόμου προσπαθήσαμε να τις εντάξουμε στο ίδιο πλαίσιο. Ωστόσο το μέλλον των Ωδειακών σπουδών παραμένει πολλαπλώς αβέβαιο: Με ποιούς όρους και ποιό πρόγραμμα σπουδών μπορεί να ενταχθούν στην Ανώτερη βαθμίδα, ποιά θα είναι τα εργασιακά δικαιώματα των αποφοίτων τους ιδίως σε σχέση με εκείνους των Ανωτάτων σχολών, ποιά θα είναι η ισοτιμία των τίτλων που έχουν ήδη απονεμηθεί ώς σήμερα (και θα συνεχίσουν μέχρι την νέα νομοθεσία), όλα αυτά τα θέματα είναι μετέωρα. Και έχουμε πολύ δρόμο μπροστά μας ώσπου να επιλυθούν. Αυτός είναι και ο πιο βασικός λόγος να έρθει νέο αίμα στο Σύλλογο και κυρίως στο ΔΣ, άνθρωποι νεώτεροι σε ηλικία και πιο δυναμικοί, να αναλάβουν την συνέχεια. Είναι εκ των πραγμάτων δεδομένο ότι αυτούς αφορά το μέλλον του κλάδου: όσο κι αν δεν επιθυμούμε να κάνουμε διακρίσεις, η νεώτερη γενιά (κάτω των 30) σπουδάζει ήδη στα ΑΕΙ και κατέχοντας πανεπιστημιακούς τίτλους δεν έχει λόγο να ενδιαφερθεί, οι παλαιότεροι (άνω των 60) είναι στη δύση του εργασιακού τους βίου, οι χιλιάδες των εργαζομένων μουσικών ιδίως στην Εκπαίδευση (ωδεία, σχολεία, ΙΕΚ κλπ) είναι αυτοί που θα υποστούν τις συνέπειες. Αν δεν αναλάβουν δράση, δεν θα χαθεί μόνο ο Σύλλογος, αλλά συνολικά ο κλάδος.

Συμπερασματικά, θεωρούμε ότι ο Σύλλογος αυτός, μετά από 6 χρόνια λειτουργίας, έχει δημιουργήσει μιά σημαντική παρακαταθήκη: Έφερε στο προσκήνιο την καταξίωση των μουσικών σπουδών, τόλμησε την ευθεία αντιπαράθεση με τα ΑΕΙ που παρεισέφρησαν στο χώρο τους και διεξάγουν πόλεμο επικράτησης, συνδιαλέχθηκε με την πολιτεία σε υψηλό επίπεδο στρέφοντας τη ρότα της σε νέες κατευθύνσεις, κέρδισε την αναγνώριση στο χώρο των καλλιτεχνικών σωματείων, και εν τέλει διετύπωσε πληρέστατες θέσεις που αποτελούν τον μόνο οδηγό για τη οριστική λύση των χρονίων προβλημάτων της μουσικής αλλά και συνολικά της καλλιτεχνικής εκπαίδευσης. Θα είναι όχι μόνο κρίμα, αλλά και ιστορικό λάθος αν αφήσουμε αυτήν την παρακαταθήκη να σβήσει και να χαθεί.